Sau nhiều năm bị lu mờ, ngành điện tử Nhật Bản đang ghi nhận sự trở lại ấn tượng. Theo Nikkei, lợi nhuận dự báo của 7 tập đoàn điện tử lớn (không tính Toshiba) trong năm tài chính kết thúc tháng 3/2026 đạt khoảng 3,23 nghìn tỷ yên – tiệm cận mức lợi nhuận 3,57 nghìn tỷ yên của riêng Toyota Motor. Khoảng cách giữa hai trụ cột “điện tử” và “ô tô” của nền công nghiệp Nhật đang thu hẹp nhanh chóng.

Động lực hồi sinh nổi bật đến từ Hitachi. Từ khoản thua lỗ kỷ lục năm 2009, tập đoàn này đã thực hiện tái cấu trúc sâu rộng, rút khỏi mảng kém hiệu quả và chuyển trọng tâm sang hạ tầng, công nghệ thông tin và năng lượng. Hiện Hitachi đang nắm lượng đơn hàng tồn đọng lên tới khoảng 18 nghìn tỷ yên, hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng đầu tư nâng cấp lưới điện và mở rộng trung tâm dữ liệu trên toàn cầu.

Ở chiều ngược lại, ngành ô tô Nhật Bản bắt đầu bộc lộ dấu hiệu chững lại. Việc chậm thích ứng với xe điện và phần mềm, đặc biệt tại thị trường Trung Quốc – nơi cạnh tranh công nghệ diễn ra khốc liệt – đang tạo áp lực lớn lên các hãng xe truyền thống. Ngay cả Toyota cũng không còn giữ được lợi thế áp đảo tuyệt đối trong cuộc đua công nghệ mới.

Sự đảo chiều này phản ánh một xu thế rõ rệt của nền kinh tế Nhật: lợi thế không còn thuộc về những “ông lớn” duy trì mô hình cũ, mà nghiêng về các doanh nghiệp sẵn sàng cắt bỏ quá khứ để tái định vị theo AI, hạ tầng số và năng lượng sạch. Trong bối cảnh chuyển đổi công nghệ diễn ra nhanh chưa từng có, tốc độ thích ứng sẽ quyết định ai tiếp tục dẫn dắt, ai bị bỏ lại phía sau.